Τα τελευταία χρόνια πρώτα στην Ευρώπη και στην πορεία και στη χώρα μας εισήχθησαν στο διαιτοτολόγιο των πτηνών συντροφίας νέοι σπόροι με ιδιαίτερη διατροφική αξία όπως η chia (κία )  ,η καμελίνα (camelina sativa ) και η περίλλα ( perilla seed ) .H ιδιαίτερη τους αξία προκύπτει από την πρωτείνη που περιέχουν ,τόσο σε ποσοστό ,όσο και σε είδος αμινοξέων ,με υψηλό ποσοστό σε σχέση με άλλες φυτικές τροφές όπως τα θειούχα μεθειονίνη και λυσίνη (ελάχιστα πιο χαμηλά απο αυτά του αυγού ) ιδιαίτερα απαραίτητα στη σύσταση στον οργανισμό των πουλιών ζωικής πρωτείνης .Μπορούν έτσι να συμπληρώνουν το διαιτολόγιο των πουλιών χωρίς να τα επιβαρύνουν με τα αρνητικά της υπερβολικής ζωικής πρωτείνης που κυρίως χορειγείται μέσω του αυγού .Υπάρχουν βέβαια εποχές που εκείνο λόγω των τεράστιων αναγκών σε μικρό χρονικό διάστημα (ανάπτυξη νεοσσών ,πτερόροια ) είναι αναντικατάστατο .Όμως οι σπόροι αυτοί έχουν και ιδιαίτερα υψηλή σύσταση σε λιπαρά ,κάτι που μας περιορίζει στο ποσοστό χρήσης τους στα μίγματα.

Το πρόβλημα αυτό έρχεται να λύσει ένας νέος σπόρος η Κινόα ( quinoa seed )  που εδώ και καιρό είναι γνωστή σε όσους προτιμούν για τη διατροφή τους προιόντα με διατροφική αξία και κατέχει περίοπτη θέση σε κάθε πάγκο καταστημάτων με βιολογικά προιόντα.Οι παρακάτω σύνδεσμοι δικαιολογούν πλήρως την ονομασία που του έχει δοθεί παγκοσμίως σαν <<  the miracle seed >>

http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9A%CE%B9%CE%BD%CF%8C%CE%B1

http://www.enet.gr/?i=news.el.episthmh-texnologia&id=241758

http://www.encognitive.com/files/Quinoa:%20The%20Miracle%20Grain.pdf

http://www.whfoods.com/genpage.php?dbid=142&tname=foodspice

http://perierga.gr/2011/01/%CE%BA%CE%B9%CE%BD%CF%8C%CE%B1-%CE%B7-%CF%85%CF%80%CE%B5%CF%81%CF%84%CF%81%CE%BF%CF%86%CE%AE-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CE%BC%CE%AD%CE%BB%CE%BB%CE%BF%CE%BD%CF%84%CE%BF%CF%82/

Όμως η καταξίωση της έχει ήδη έρθει από την σημασία που έδωσε σε αυτή και η διαστημική υπηρεσία ΝΑΣΑ

http://ntrs.nasa.gov/archive/nasa/casi.ntrs.nasa.gov/19940015664_1994015664.pdf

<<  Chenopodium quinoa is being considered as a new
crop for the Controlled Ecological Life Support System
(CELSS) because of its high protein values (12-18%) and
unique amino acid composition. Lysine, an essential
amino acid that is deficient in many grain crops, is found
in quinoa approaching Food and Agriculture Organization
of the United Nations (FAO) standards set for humans.
This «new» crop, rich in protein and with desirable proportions
of important amino acids, may provide greater
versatility in meeting the needs of humans on long-term
space missions. >>

που όπως αναφέρεται πιο πάνω ,αυτό οφείλεται στην ιδιαίτερη διατροφική της αξία που θα μπορύσε να γίνει εκμεταλλεύσιμη στη διατροφή των αστροναυτών που μένουν για καιρό στο διάστημα.

Γιατί όμως μπορεί να είναι και λύση για τα πτηνά μας; Γιατί απλά έχει όλα αυτά τα θετικά ,με ποσόστοση σε λιπαρά  μόλις 6 % συγκρίσιμη και ίσως λίγο χαμηλότερη από τον καναρινόσπορο (ασπούρι -κεχρί ) αλλά και τα διάφορα είδη millet .Κάτι που την κάνει ικανή  να αναπληρώνει σε ελεύθερη ποσόστοση κάθε μέρα ακόμη και αυτούς τους βασικούς σπόρους χωρίς να αυξάνει θερμιδικά το ημερήσιο σιτηρέσιο τους,ενώ συγχρόνως προσφέρει ακόμη περισσότερα από αυτούς.Τι εννοώ; έχει αρκετά υψήλότερη σε σχέση με αυτούς σύσταση σε λιπαρά οξέα (παρόλο που τα λιπαρά της είναι χαμηλά ,ενώ υψηλά είναι κατά ποσοστά φωσφόρου  που χρειάζονται στον οργανισμό για την αφομείωση του αβεστίου που δίνουμε στα πουλιά μας μέσω της παροχής σουπιοκόκαλλου (που έχει κυρίως  ασβέστιο ) αλλά και του παρόμοιου της σπόρου Αμάρανθου, που εκείνος διακρίνεται για την υψηλή  σύσταση σε ασβέστιο.Τα παραπάνω την καθιστούν και ιδανική λύση σαν βασική διατροφή σε πουλί που αναγκαστικά πρέπει να μπει σε πρόγραμμα διαίτης λόγω εμφάνισης υπερβολικού λίπους.Η σύσταση της σε πρωτείνη θα το βοηθήσει να μην χάσει μυική μάζα αλλά λίπος χωρίς παράλληλα να κινδυνεύσει από εμφάνιση πτερόροιας από την έλλειψη διατροφικών στοιχείων όπως η πρωτείνη αλλά και τα λιπαρά οξέα που δίνουν και τη λάμψη στο φτέρωμα.

Ας έρθουμε τώρα στον τρόπο ένταξης της στη διατροφή των πουλιών.Ο πιο εύκολος θα ήταν η ανάμειξή της σε ένα ικανό ποσοστό της στο βασικό μίγμα σπόρων .Εδώ υπάρχει ένα κώλλημα που ίσως στην ουσία να μην υπάρχει: στη φύση αυτό το φυτό λόγω της θρεπτικής του αξίας στην πορεία του χρόνου ήταν λογικό να επιλέγεται για τροφή απο τα πτηνά .Κάτι τέτοιο οδήγησε με μηχανισμούς που είναι κατανοητοί σε όσους γνωρίζουν τι σημαίνει φυσική επιλογή και εξέλιξη των ειδών ,στο να αναπτύξει στον εξωτερικό φλοιό του (μόνο! )  κάποιες ουσίες τις λεγόμενες σαπωνίνες ,που η πικρή τους γεύση απωθεί τα πουλιά στο να φάνε το σπόρο.Αυτό δεν είναι στον ίδιο βαθμό σε όλες τις ποικιλίες και κυρίως στις εκλεγμένες για καλλιέργεια.Στο εμπόριο μπορεί να πετύχουμε σπόρους που να έχουν αλλά και να μην έχουν αυτο το πρόβλημα .Απο μαρτυρίες εκτροφέων έχω στοιχεία για θετική και αρνητική αποδοχή τους στην ξηρή μορφή τους.Πρόσφατα δοκίμασα και γω σε αυτή τη μορφή γιατι μέχρι τώρα τους έδινα με άλλο τρόπο ,σε μορφή φύτρου .Η αποδοχή τους σε ξερή μορφή ανεμιγμένους στην αυγοτροφή ,με εξέπληξε θετικά .Ένας τέτοιος τρόπος ,ανάμεσα σε κάποια τροφή που τους αρέσει ,είτε το μίγμα συμπληρωματικών σπόρων που δίνουμε όπως κία ,καμελίνα κλπ ,είτε η αυγοτροφή τους είναι ιδανικός για δοκιμή και σταδιακή εισαγωγή!

Όπως σας ανέφερθη πιο πάνω ,ήδη απο καιρό παρέχω την κινόα υπό μορφή φύτρου ανεμειγμένου στην αυγοτροφή.Το πρόβλημα των σαπωνίνων με τα φύτρα είναι εξαφανισμένο γιατί απλά το ξέπλυμα των φύτρων τις εξαφανίζει πλήρως .Αυτός είναι και ο τρόπος ( ξέπλυμμα ) που προτείνεται για χρήση της κινόα στο ανθρώπινο συνταγολόγιο ,όταν παρουσιάζει τέτοιο πρόβλημα.Όμως συνήθως δεν υπάρχει καν,γιατί η συκευασμένη μορφή της συνήθως έχει πριν ξεπλυθεί και στεγνωθεί .Πληροφορίες για τον τρόπο ετοιμασίας των φύτρων μπορούμε να δούμε εδώ:

http://jk21.yooblog.gr/2009/04/12/%CF%86%CF%85%CF%84%CF%81%CE%B1-%CF%80%CF%89%CF%82-%CF%86%CF%84%CE%B9%CE%AC%CF%87%CE%BD%CE%BF%CF%85%CE%BC%CE%B5-%CE%B2%CE%BB%CE%B1%CF%83%CF%84%CF%89%CE%BC%CE%B5%CE%BD%CE%BF%CF%85%CF%83-%CF%83/

Όμως πρόσφατα και επηρεασμένος από τον τρόπο χρήσης στα πουλιά αυτού του σπόρου ,όπως προτείνεται απο την μεγαλύτερη ιστοσελίδα για γκλόστερ στις ΗΠΑ

http://www.glosters-usa.com/alternative_to_eggs.htm

αλλά και μιας ακόμη σημαντικής ιστοσελίδας

http://www.ncbs.org/quinoa.htm

σαν μέσο παρασκευής τροφής για ανάθρεψη νεοσσών (nestling food recipe ) χωρίς την ανάγκη προσθήκης αυγού  ,είπα να κάνω κάτι ανάλογο ,με δικές μου παραλλαγές και δοκιμές επιτυχίας τους.

Σε αυτό που κατέληξα είναι οτι ο σπόρος αν βρασθεί για 2-3 μόνο λεπτά σε διπλάσιο σε όγκο απο αυτόν νερό και μετά αφεθεί χωρίς φωτιά για λίγο να ηρεμήσει ,εμφανίζει την εξής συμπεριφορά: απορροφά την πλειονότητα του νερού (σαν το κουσκους και το ρασκ )  και συγχρόνως εμφανίζει το ριζίδιο του φύτρου στο εσωτερικό του ενώ παράλληλα γίνεται και ιδιαίτερα μαλακός.

η Κινόα ύστερα απο μικρής διάρκειας βρασμό και στράγγισης της ,μετά την απορρόφηση μεγαλυτέρου μέρους του νερού βρασμού της.Διακρίνονται καθαρά οι φύτρες του σπόρου

Αυτή του την ιδιότητα μπορούμε να την εκμεταλευτούμε είτε διαλύοντας αν χρησιμοποιύμε εκεί τις χρωστικές ώστε στη συνέχεια να απορροφηθούνε ομοιόμορφα απο την κινόα και να δοθούν σε ομοιογενή αναλογία στα πουλιά ,είτε για να προσθέσουμε με ομοιογενή τρόπο έλαια

όπως το σιτέλαιο που αποτελεί την μεγαλύτερη φυσική  πηγη βιταμίνης  Ε  ( δίνω 1 κουτάλι του γλυκού σε 2 κουταλιές της σούπας κινόα που βάζω σε διάφορες αναλογίες στην αυγοτροφή 200 γρ ,όλες επιτυχώς αποδεκτές από τα πουλιά με ιδιαίτερη θέρμη  ) ή και του γαιδουραγκαθελαιου-καρθαμελαιου – distelol- safflower oil  που είναι και για τους ανθρώπους ακόμα βασικό συστατικό ω3 λιπαρών οξέων που δρούν στον οργανισμό θετικά απο πολλές πλευρές .Μια απο αυτή εκμεταλεύεται προφανώς και το γνωστό προιόν για το σωστό βάψιμο της μάσκας της καρδερίνας ,όχι λόγω κάποιας χρωστικής του αλλά για την θετική του επίδραση στην κυκλοφορία του αίματος και στην υγεία του συκωτιού όπου τα πορτοκαλί καροτενοειδή μετατρέπονται σε κόκκινες χρωστικές.

η Κινόα ανεμειγμένη με αυγοτροφή (τριμμένο αυγόψωμο )

Αν μάλιστα διαλέξουμε σαν επιπρόσθετα άλευρα για την παρασκευή του αυγόψωμου μας αυτά του αμάρανθου και της βρώμης ,όπως προτείνονται εδώ στη συνταγή αυγοτροφής για καρδερίνες,έχουμε κάνει θα έλεγα ένα τέλειο διατροφικό συνδιασμό του ελαφρώς βρασμένου σπόρου με μια  ανώτερης θρεπτικής αξίας αυγοτροφή

http://jk21.yooblog.gr/2011/01/16/%CE%B1%CF%85%CE%B3%CE%BF%CF%84%CF%81%CE%BF%CF%86%CE%B7-%CE%B3%CE%B9%CE%B1-%CE%BA%CE%B1%CF%81%CE%B4%CE%B5%CF%81%CE%B9%CE%BD%CE%B5%CF%83-%CE%B5%CE%BA%CF%84%CF%81%CE%BF%CF%86%CE%B7%CF%83-%CE%BA%CE%B1/

Την κινόα ( QUINOA ) μπορούμε να την βρούμε πανεύκολα και μάλιστα βιολογική ,σε κάθε κατάστημα βιολογικών προιόντων ενώ σε λίγα μπορούμε να βρούμε και αλεύρι παραγόμενο απο αυτή (αν και πιο εύκολα βρίσκουμε του αμάρανθου που έχει παρόμοια αξία με εκείνη ) .Η τιμή της είναι αντίστοιχη της ΠΕΡΙΛΛΑ  (χωρίς η περίλλα να είναι βιολογικής καλλιέργειας) ενώ είναι φθηνότερη απο ΚΙΑ  και ΚΑΜΕΛΙΝΑ  (χωρίς αυτό να σημαίνει οτι αυτές δεν έχουν θέση στη διατροφή των πτηνών μας.Απλά θέλουν μέτρο στο ποσοστό χορήγηγησης.

Εδώ μπορούμε να δούμε την διατροφική της ανάλυση για ποσότητα 100 γρ και την κάλυψη που παρέχουν τα συστατικά της στις ημερήσιες ανθρώπινες ανάγκες :

πηγή :   http://WWW.WIKIPEDIA.COM  http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9A%CE%B9%CE%BD%CF%8C%CE%B1

Διαθρεπτικά στοιχεία ανά 100g

Θερμίδες: 374Kcal

Συστατικά                    Ποσότητα             %Ημερήσιων Αναγκών*

Συνολικά Λιπαρά                6g                          8
 Κεκορεσμένα Λιπαρά            0,59g                       2
 Μονοακόρεστα Λιπαρά           1,535mg                     
 Πολυακόρεστα Λιπαρά           2,347mg
 Χοληστερόλη                   0g                          0
Υδατάνθρακες                   69g                         22
 Φυτικές ίνες                  6g                            
 Σάκχαρα                       0g                            
Πρωτεΐνες(Αμινοξέα)*           13g                         26
 Φαινυλαλανίνη                 537mg
 Λευκίνη                       786mg
 Μεθειονίνη                    262mg
 Λυσίνη                        734mg
 Ισολευκίνη                    472mg
 Βαλίνη                        589mg
 Θρεονίνη                      459mg
 Τρυπτοφάνη                    140mg
 Ιστιδίνη                      314mg
Βιταμίνες
Βιταμίνη Α                     0IU                         0
Βιταμίνη C                     0mg                         0
Βιταμίνη Ε                     0mg                         0
Βιταμίνη Κ                     0mg                         0
Βιταμίνη Β1                    0,198mg                     13
Βιταμίνη Β2                    0,396mg                     23
Νιασίνη                        2,93mg                      14
Βιταμίνη Β6                    0,223mg                     11
Βιταμίνη Β12                   0mg                         0
Φολλικό Οξύ                    49mcg                       12
Παντοθενικό οξύ                1,047mcg                    10
Μεταλλικά Στοιχεία
Ασβέστιο                       60mg                        6
Σίδηρος                        9,25mg                      51
Μαγνήσιο                       210mg                       52
Φώσφορος                       410mg                       41
Κάλιο                          740mg                       30
Νάτριο                         21mg                        0 
Ψευδάργυρος                    3,3mg                       22
Χαλκός                         0,82mg                      41
Μαγγάνιο                       2,26mg                      112
Σελήνιο                        0mcg                        0