Ένα μεγάλο κεφάλαιο σε μια επιτυχημένη διαχείριση εκτροφής πτηνών, εκτεταμένη ή όχι, είναι η επιμόρφωση του εκτροφέα πάνω στα θέματα των ασθενειών που μπορεί να προσβάλλουν τα πουλιά του. Σημαντικός παράγοντας είναι η γνώση του τρόπου που μπορεί ένας εκτροφέας – χομπύστας να προλάβει μια ασθένεια, όσο βέβαια αυτό εφικτό, αλλά και η μέθοδος της αναγνώρισης στο αρχικό τους στάδιο, ώστε να είναι όσο το δυνατόν ευκολότερα αντιμετωπίσιμες.Τα πτηνά μπορεί να εμφανίσουν ασθένειες που αφορούν

  • λοιμώξεις από παθογόνους μικροοργανισμούς στο αναπνευστικό και γαστρεντερικό τους σύστημα
  • δυσλειτουργείς βασικών οργάνων του οργανισμού, όπως για παράδειγμα του συκωτιού
  • προβλήματα κάποιων ενδοκρινών αδένων του γεννητικού συστήματος
  • καθώς και προβλήματα δερματικών ή οφθαλμικών λοιμώξεων



Πρωταρχικό μέλημα του κάθε εκτροφέα – χομπύστα, είναι να εξασφαλίσει τέτοιες συνθήκες διαβίωσης, ώστε η επαφή με τον πτηνίατρο να περιορίζεται μόνο στην παροχή συμβουλών πάνω στην καλύτερη διαχείριση της εκτροφής και όχι στην αντιμετώπιση ασθένειας.


Απλοί τρόποι για να πίνουμε απλώς καφέ με τον Κτηνίατρο μας

Αυτό εξασφαλίζεται με 

  • σωστές συνθήκες υγιεινής (έλλειψη υγρασίας ,σκόνης ,καθαροί χώροι αεριζόμενοι και φωτιζόμενοι επαρκώς )
  • ισορροπημένο διαιτολόγιο,χωρίς απότομες αλλαγές που μπορεί να δημιουργήσουν διατροφικό στρες στα πουλιά
  • διαιτολόγιο με ενισχυτικές του ανοσοποιητικού τροφές , όπως βότανα , χορταρικά αλλά και φρούταποιοτικό μίγμα σπόρων που σε συνδιασμό με το αυγό ,όταν είναι απαιτητό ,να καλύπτουν τις διατροφικές ανάγκες και να μην δημιουργούν διατροφικές ελλείψεις ,που οδηγούν σε ασθένειες
  • τήρηση διαδικασίας καραντίνας ( Η έννοια της Καραντίνας στα πτηνά )


Αυτό είναι πραγματική πρόληψη και όχι η αλόγιστη χρήση φαρμάκων και ιδιαίτερα αντιβιώσεων για κακώς εννοούμενη προληπτική χρήση! Ούτε πρόληψη επιτυγχάνουν , ενώ παράλληλα καταπονούν τον οργανισμό του πουλιού, εξασθενούν το ανοσοποιητικό και εθίζουν τα μικρόβια στις δραστικές τους ουσίες , μειώνοντας τη δράση τους , όταν θα απαιτηθούν σε μελλοντικό υπαρκτό πρόβλημα .

Οι αντιβιώσεις χωρίζονται σε αυτές που έχουν βακτηριοστατική και σε αυτές που έχουν βακτηριοκτόνα δράση . Οι πρώτες επαναφέρουν τους πληθυσμούς των βακτηρίων σε μη παθογόνα επίπεδα , στα οποία η άμυνα του οργανισμού ,που στο μεταξύ ,θα έχει δημιουργήσει τα κατάλληλα αντισώματα , θα μπορεί να αντιμετωπίσει . Πρέπει να τονισθεί οτι πολλά μικρόβια που δημιουργούν στα πτηνά σημαντικές λοιμώξεις , αποτελούν μέρος της φυσιολογικής τους πανίδας , σε πληθυσμούς χαμηλούς και μη παθογόνους πχ τα e coli , κάποιοι σταφυλόκοκκοι κλπ . Αυτό συμβαίνει όχι μόνο σε μικρόβια αλλά και σε παράσιτα πχ στα κοκίδια ή και σε μύκητες . Οι μύκητες candida βρίσκονται έτσι κι αλλιώς στον οργανισμό των πτηνών και τρέφονται απο τις αποσυντιθέμενες τροφές κα βοηθούν σε αυτήν την αποσύνθεση . Ειδικές συνθήκες μπορούν να διαταράξουν την ισορροπία στον οργανισμό και να τους γιγαντώσουν ,καθιστώντας τους παθογόνους .

Μια ελλειπή διατροφή μπορεί να δημιουργήσει συνθήκες διατάραξης της υγείας των πουλιών !

Η λάθος διατροφή


οδηγεί συχνά

  • σε υποβιταμινώσεις στο σύμπλεγμα βιταμινών Β που οδηγούν σε προβλήματα μεταβολισμού άλλων θρεπτικών στοιχείων και επιπλέον υποβιταμινώσεις και όχι μόνο .Προκαλούνται απο μειωμένη παροχή φρέσκων τροφών , όπως χορταρικά αλλά και μίγμα σπόρων που δεν είναι νέας εσοδείας 
  • σε υποβιταμίνωση στην d3 συχνή σε εκτροφές χωρίς φυσικό φωτισμό και με διαιτολόγιο φτωχό σε βασικές πηγές της .Η παροχή σκευασμάτων που την περιέχουν δεν λύνει το πρόβλημα ,γιατί ταυτόχρονα περιέχουν και άλλα θρεπτικά στοιχεία που η συχνή παροχή τους εύκολα οδηγεί σε υπερβιταμινώσεις και προβλήματα λειτουργίας του συκωτιού και των νεφρών όπως βιταμινη Α και αμινοξέα .
  • σε υποβιταμίνωση στη βιταμίνη Ε που κακώς υπάρχει η σύγχυση οτι είναι αναγκαία μόνο για την προετοιμασία της αναπαραγωγης ,ενώ είναι βασική αντιοξειδωτική ουσία ,αναγκαία όλο το χρόνο ,σε μικρότερες ανάγκες σε σχέση με την περίοδο προετοιμασίας της αναπαραγωγής
  • σε υποβιταμίνωση στη βιταμίνη Α που οφείλεται στο τάγγισμα των λιπαρών σπόρων ,που αποτελούν φυτική πηγή της ,αλλά και στην σταδιακή μείωση της στις αυγοτροφές ,απο την στιγμή που θα ανοίξουν και θα εκτεθούν στον αέρα . Επίσης σε μη παροχή φρέσκου αυγού που την περιέχει ή προιόντος που να περιέχει φρέσκο αυγό και να καταλανώνεται αρκετά γρήγορα (σε 2 – 3 ) μετά την παρασκευή του , ώστε να μην έχουμε την οξείδωση της .Η έλλειψη της βιταμίνης Α είναι κάτι πολύ συχνό και οφείλεται πέραν των πιο πάνω λόγων και σε γενετικούς λόγους , σε πουλιά που έχουν τον λευκό παράγοντα στο φτέρωμα τους .Το πρόβλημα είναι σε μέγιστο βαθμό στα λευκά λιποχρωμικά καναρίνια (ή σε άλλα πουλιά με αλμπινισμό ) , αλλά συναντάται και σε μικρότερο βαθμό και στα λευκά κυρίαρχα ,αλλα και στα mosaic ! Η προβληματική απορρόφηση της βιταμίνης Α για γενετικούς λόγους , δημιουργεί την ανάγκη εξτρα παροχής της σε αυτά , σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό ανάλογα την περίπτωση

΄Ας δούμε όμως ποιές είναι οι πιο συχνά απαντούμενες κατηγορίες ασθενειών που προσβάλλουν τα πουλιά μας :

Ασθένειες που δίνουν συμπτώματα δυσλειτουργίας του αναπνευστικού

και οφείλονται σε

  • Μικρόβια =>


Μυκόπλασμα ( Mycoplasma gallisepticum ) , Ορνίθωση ή Ψιττάκωση ( Chlamydophila psittaci ) , Στρεπτόκοκκος, Σταφυλόκοκκος , e coli 

  • Μύκητες =>


Ασπεργίλλωση ( aspergillus flavus ) , Kαντιντίαση ( candida albicans )

  • Παράσιτα=>


Ακάρεα της τραχείας (Sternostoma tracheacolum ) Ακάρεα της τραχείας – θεραπεία.

  • Αλλεργία=>


σε σκόνη ή κάποιο άλλο υλικό 

  • Άλλη αιτία =>


πχ δύσπνοια ως αντανακλαστική αντίδραση οφειλόμενη σε πόνο απο φλεγμονή του γαστρεντερικού

Συμπτώματα που μπορεί να αναγνωρίσουμε σε πουλί με αναπνευστικό πρόβλημα είναι δύσπνοια ,συριγμοί ,βραχνή φωνή , έκκριση βλέννας στην μύτη ,το στόμα ή και τα μάτια , ήχοι σαν σπάσιμο σπόρων ενώ το πουλί δεν τρώει .

Όλα τα μικρόβια μπορεί να δώσουν φλεγμονή στο μάτι και δεν είναι γνώρισμα μόνο μυκοπλάσματος ή ορνίθωσης που υπήρχε σαν πεποίθηση παλιότερα μεταξύ των εκτροφέων
Καναρίνια με φλεγμονή στο μάτι -> πιθανές αιτίες

Κάποια απο αυτά πχ η ορνίθωση ή το e coli μπορεί παράλληλα να επηρεάσουν και το γαστρεντερικό των πουλιών ,δίνοντας και εκεί συμπτωματολογία . Κάποια άλλα πχ ο σταφυλόκοκκος και ο στρεπτόκοκκος είναι στην φυσιολογική πανίδα του πουλιού και σύνηθως αυξάνονται σε πληθυσμό και εξελίσσονται ως παθογόνα , όταν υποβόσκει άλλο πρόβλημα πχ κάποια μυκητίαση , εμφανιζόμενα ως δευτερογενή λοίμωξη , σε ένα ήδη εξασθενημένο οργανισμό . Η επιθετικότητα τους , μπορεί να αποβεί μοιραία για το πουλί , περισσότερο και απο το πρωταρχικό πρόβλημα . Αντίθετα το μυκόπλασμα είναι μικρόβιο μεταδιδόμενο συνήθως απο την έλευση νέων πουλιών στην εκτροφή , χωρις τήρηση μέτρων υγιεινής και καραντίνας .Μπορεί κάλλιστα να μεταδοθεί και να δημιουργήσει φορείς που ίσως νοσήσουν αργότερα ,όταν κάποια στιγμή θα τους βρεί εξασθενημένους πχ περιόδους επώασης και αναπαραγωγής για θηλυκά ή πτερόροιας για όλα τα πουλιά .Τα συμπτώματα του, μπορούν να μπερδευτούν με αυτά της ορνίθωσης , αλλά η επιλογή απο τον πτηνίατρο φαρμακων όπως η δοξυκυκλίνη (vibramycin ) ,τυλοσίνη σε συνδιασμό με είδος τετρακυκλίνης (tylosin chevita ) ή μόνης της (tylan ) ή ενροφλοξασίνη (baytril ) ,μπορεί να καλύψει και τις δύο περιπτώσεις ,μέχρι να ταυτοποιηθεί το μικρόβιο .Ύπαρξη ορνίθωσης απαιτεί παροχή αντιβίωσης (δοξυκυκλίνης ή αλλης επιλεγόμενης απο πτηνίατρο ) για μεγαλύτερο διάστημα του ενός μάνα .
Στεπτοκοκικές ,σταφυλοκοκκικές και λοιμώξεις απο e coli αντιμετωπίζονται συνήθως με χρήση τριμεθοπρίμης σε συνδιασμό με είδος σουλφοναμίδης (bactrimel ,cosumix plus ,septrin ) , ή αμοξιλλίνης σκέτης (amoxil ) ή με συνδιασμό κλαβουνικού οξέος (augmentin ) .Κάποιοι σταφυλόκοκκοι και στρεπτόκοκκοι μπορεί να είναι τελικά ανθεκτικοί και να χρειασθούν άλλα σχήματα , όπως πχ σπεκτινομυκίνης (aviosan chevita ) .Πρόβλημα σε μικρού μεγέθους πτηνά όπως καναρίνια και παραδείσια , αποτελεί ή μη εύκολη λήψη υλικού απο την αναπνευστική οδό (σίελο ,βλέννη ) για την πραγματοποίηση καλλιέργειας ανίχνευση του μικροβίου .

Προβλήματα αναπνευστικά δημιουργούν και μυκητισιακές λοιμώξεις , όπως η ασπεργίλωση που οφείλεται σε προσβολή απο ένα μύκητα τον ασπέργιλο ,αλλά και καντιντίαση οφειλόμενη στους candida albicans . Aποικίες τους μπορούν να δημιουργηθούν είτε στις εσωτερικές επιφάνειες, απο τα ρουθούνια των πουλιών μέχρι την είσοδο της τραχείας ( που μπορεί να είναι και ορατές ως λευκοκίτρινες επιφάνειες στο βάθος του στόματος ) , αλλά και χαμηλότερα στο αναπνευστικό σύστημα .Προκαλούν ερεθισμό του βλενογόννου , δημιουργία βλένης , αλλά και κατάλληλο έδαφος ,για παράλληλη μικροβιακή λοίμωξη .Όταν προχωρήσουν χαμηλότερα στο αναπνευστικό ,αντιμετωπίζονται δύσκολα ,αφού η νυστατίνη (nystamycin ) σύνηθες φάρμακο για μυκητιάσεις στην οδό της τροφής ,δεν απορροφάται απο το αίμα για να φτάσει εκεί ,ενώ φάρμακα με πιο ισχυρή δράση (αλλά και συχνές παρενέργειες )όπως η αμφοτερικίνη Β και η ιτρακοναζόλη , είναι δυσεύρετα στην χώρα μας ,και αν η λοίμωξη έχει φτάσει στους αεροφόρους σάκους , ίσως ούτε αυτά μπορούν να κάνουν κάτι , λόγω ανεπαρκούς αιμάτωσης της περιοχής .Το πρόβλημα αυτό ,είναι συχνότερο στην ασπεργίλωση ,που φτάνει και στο κατώτερο αναπνευστικό .Εκεί βοήθεια μπορούν να δώσουν μόνο ατμισμοί με αιθέρια έλαια αντιμυκητισιακής δράσης όπως αυτο της ρίγανης ,του δενδρολίβανου και του τειόδεντρου (tee tree oil ).

Δύσπνοια μπορεί να προκληθεί και απο ύπαρξη του παρασίτου τριχομανάδα , αλλά σε πουλια που δεν έρχονται σε επαφή με περιστέρια ή αγρια πτηνά ,είναι πολυ σπάνια η εμφάνιση της .Σε τυχόν ύπαρξη της , ίσως ανιχνευθεί τυρώδη μάζα που κλείνει την οδό της τροφής ή και εξογκώματα κάτω απο τα μάτια , σύμπτωμα όμως και άλλων προβλημάτων .
Πριν απο κάθε χρήση φαρμάκου ,μόλις αντιληφθούμε προβλήματα στο αναπνευστικό των πουλιών μας ,πρέπει να τους εξασφαλίσουμε άμεσα ζεστό περιβάλλον χωρίς υψηλή υγρασία ! Αυτό και μόνο , βοηθά έτσι κι αλλιώς ,ενώ σε ήπια κρυώματα είναι αρκετό στο να βοηθήσει στην αυτοίαση του πουλιού , ενδυναμώνοντας τον οργανισμό και βοηθώντας τον να αντιδράσει με τα εργαλεία του ανοσοποιητικού του συστήματος !

Aσθένειες που δίνουν συμπτώματα κακής λειτουργίας του γαστρεντερικού συστήματος των πουλιών , και τμημάτων του σώματος τους ,που παίρνουν μέρος στην λήψη της τροφής , και του μεταβολισμού της σε θρεπτικά συστατικά και ενέργεια στον οργανισμό τους

Συνήθως οφείλονται σε :

  • Μικρόβια =>


Σαλμονέλλα http://www.avianbiotech.com/diseases/salmonella.htm

e coli http://www.birdsupplynh.com/vetafarm…rstandings.pdf

καμπυλοβακτήριο

εντερόκοκκους

σταφυλόκοκκους κλπ

  • Μύκητες =>


Megabacteria (Avian Gastric Yeast (AGY) http://www.birds-online.de/gesundhei…ion/gls_en.htm

Kαντιντίαση ( candida albicans ) 
http://www.birds-online.de/gesundhei…idiasis_en.htm

Ασπεργίλλωση ( aspergillus flavus )
http://www.veterinarypartner.com/Con…=4&SourceID=62
http://www.harrisonsbirdfoods.com/avmed/ampa/35.pdf

  • Παράσιτα =>


Κοκκίδια (isospora ,atoxoplasma) 
http://spirosnet.wordpress.com/%CE%B1%CF%83%CE%B8%CE%AD%CE%BD%CE%B5%CE%B9%CE%B5%CF%82-2/%CE%B7-%CE%BA%CE%BF%CE%BA%CE%BA%CE%B9%CE%B4%CE%AF%CF%89%CF%83%CE%B7/
http://www.riverbanks.org/subsite/ai…mendations.htm


έλμινθες (ταινία ,νηματώδεις )

giardia Γκιάρντια – giardia (giardiasis)

τριχομονάδες 
http://www.merckvetmanual.com/mvm/in…/bc/201400.htm
http://www.pet-informed-veterinary-a…ichomonas.html

  • Άλλα παθολογικά αίτια => ογκοι 


Συνήθως δύσκολα μπορούμε να ξεχωρίσουμε την αιτία του προβλήματος , 
χωρίς ειδικές εξετάσεις . Χωρίς να είναι δεδομένο ,οι μικροβιακές λοιμώξεις προκαλούν πιο ραγδαία εξέλιξη στην επιδείνωση της υγείας των πουλιών.Εμφανίζονται απότομα ,χωρίς πριν λίγες μέρες , να έδειχνε κάτι ότι δεν πάει καλά με την υγεία τους .Στους μύκητες και στα κοκκίδια έχουμε πιο σταδιακή εξελιξη και υποτροπή ,εκτός αν πχ έχουμε περίπτωση megabacteria στο οποίο έχουμε περιόδους έξαρσης της νόσου ,με τα προσβεβλημένα πουλιά σε ελάχιστες μέρες να χάνουν μεγάλο μέρος του βάρους τους και να πεθαίνουν .Όλα αυτά βέβαια ,εφόσον η καθημερινή παρατήρηση διαφοροποιήσεων στην συμπεριφορά των πουλιών είναι δεδομένη .Παρατηρήσεις όπως η έλλειψη διάθεσης ή και η υπερβολική διάθεση για τροφή σε σχέση με τις προηγούμενες μέρες ,πρέπει να μας θορυβήσουν ,καθώς επίσης η αύξηση της κατανάλωσης νερού ,η στάση του κορμιού του ( όπως κατεβασμένα φτερά ,ανορθωμένο πτέρωμα , ύπνος στη διάρκεια της ημέρας ,αχώνευτη τροφή ανεμιγμένη με κουτσουλιά ,εμέτιση τροφης ,τοπική έντονη πτερόρροια ή φαγούρα ,η αλλαγή στην εμφάνιση ή την οσμή της κουτσουλιάς κλπ )

 Σημάδια ασθένειας των πουλιών. Τι θα πρέπει να προσέχουμε…

Όταν διακρίνουμε σημάδια ασθένειας στο πουλί μας ,πρέπει να κάνουμε τις εξής κινήσεις :

 Διαχωρισμός απο τα άλλα πτηνά, παροχή ζεστού περιβάλλοντος , με φυσιολογική υγρασία , προσφορά τροφής αποκλειστικά με σπόρους και το δυνατόν μόνο αμυλούχους (ένα μιγμα κεχρί 70% – βρώμη 30 % ή και μέρος απο αυτά millet αν πρόκειται για παραδείσια ή ψιττακοειδή ) ώστε ο οργανισμός να μην καταπονείται επιπλέον για τον μεταβολισμό αρκετών πρωτεινών (νεφρά ) και λιπαρών τροφών (συκώτι ) ,ειδικά αν χρειαστεί να γίνει και χορήγηση φαρμάκων .Αν το πουλί δεν είναι εις θέσην να φάει ,τότε του χορηγούμε ηλεκτρολύτες και δεξτρόζη στο νερό της ποτίστρας και στο ίδιο με τη χρήση σύρριγγας .

Τοποθέτηση ως υπόστρωμα λευκού χαρτιού κουζίνας ,το οποίο θα αλλάζει καθημερινά ,είτε για λόγους αυστηρής υγιεινής (ειδικά αν έχουμε υποψία κοκιδίων ίσως και συχνότερα ) , είτε για να έχουμε σαφή έλεγχο σε τυχόν αλλαγή των περιττωμάτων του (κουτσουλιών )

Έλεγχο της κοιλιάς του πουλιού ,για τυχόν ενδείξεις διεσταλλμένων εντέρων ή και εμφανούς αιμορραγίας στο γαστρεντερικό

 

  

 


αλλα και παράλληλης ύπαρξης << καρίνας >> στο οστό μπροστά από τους πνεύμονες
  

Τα διεσταλμένα έντερα μπορεί να είναι αρχικά σε βαθμό μικρότερο απο τα εικονιζόμενα και σε ελάχιστο διάστημα να επιδεινωθούν .Υποδηλώνουν είτε βακτηριακή λοίμωξη ,είτε λοίμωξη απο κοκκίδια (lacazei ,atoxoplasma ),είτε πιο σπάνια προσβολή απο σκουλήκια ,κυρίως σε ιθαγενή που τρέφονται με έντομα ή είναι προιόν αρπαγής απο τη φύση .Εντονη απότομη διαστολή ,όταν συνοδεύεται απο έλλειψη του στερεού μέρους στην κουτσουλιά ,ενώ το πουλί έστω και λίγο τρέφεται ,μπορεί να σημαίνει απόφραξη κάποιου εντέρου ,είτε απο ιλεό ,είτε απο όγκο .Σε ύπαρξη κοκκιδίωσης σε προχωρημένο σχετικά στάδιο ,η περιοχή έχει όψη πιο ροδαλή ,ενώ στην ατοξοπλασμάτωση διογκώνεται και το συκώτι του πουλιού ..
Ένας συχνός μακροσκοπικός έλεγχος στις κουτσουλιές του πουλιού , θα μας βοηθήσει στην διαπίστωση προβλημάτων υγείας ,όταν φυσικά είναι εμφανή και θα μας οδηγήσει έγκαιρα σε επαφή με πτηνίατρο για άμεσης εργαστηριακή διερεύνησηH φυσιολογική κουτσουλιά αποτελείται απο τρία μέρη :

  • Τα ούρα (urine ) που προέρχοντα απο τα νεφρά και πρέπει να είναι διαφανή .Εξαιρείται και δεν είναι ανησυχητικός ο χρωματισμός, όταν το πουλί έχει φάει τροφή με χρωστικές φυσικές (ανθοκυανίνες πχ βατομουρα ,κεράσι κλπ ή αλλες πχ παντζάρι ) ή συνθετικές ( όπως η κανθαξανθίνη ή όποια άλλη κρύβεται σε αυγοτροφές ή εγχρωμα μπισκοτοειδή σκευάσματα που δίνονται σε πουλιά κόκκινου παράγοντα ) που βρίσκονται στην τροφή του .Αν δεν συμβαίνει κάτι τέτοιο ,τότε :


κίτρινα υγρά δείχνουν πρόβλημα στο συκώτι

πράσινα υγρά δείχνουν τοξίκωση ή και κατεστραμμένο συκώτι από άλλη αιτία

 

κόκκινα υγρά 
δείχνουν είτε αιμορραγία είτε τοξίκωση .

Αν εχουμε υπερέκκριση υγρών ,τότε είτε προέρχονται από στρεσάρισμα του πουλιού και νευρικότητα (συχνό φαινόμενο σε αλλαγές περιβάλλοντος ) ,ειτε απο βακτηριακή μόλυνση ,είτε από λήψη κάποιας τοξικής ουσίας (τοτε εχουμε και αλλαγη χρωματισμου συνηθως ) .Παροδικα αυξημενα υγρα σε κάποια κουτσουλιά ,και ειδικα σε θηλυκα στην περιοδο αναπαραγωγης ,νωρις το πρωι ,ειναι κατι φυσιολογικο 

  • Το λευκό στερεό τμήμα της (urates )είναι στην ουσία το ουρικό οξύ , προιόν του μεταβολισμού των πρωτεινών που αποβάλλεται με την κουτσουλιά . Διαφοροποίηση του χρωματισμού του (πέραν της ελαφρά κρεμ απόχρωσης κάποιες φορές ) σημαίνει πρόβλημα σε νεφρά ή συκώτι ,αρκεί να πρόκειται για καθαρά κίτρινο μη επηρεαζόμενο απο διάβρεξη του κεντρικού στερεού τμήματος . Έλλειψη του ή υπερέκκριση του , είναι σημάδια προβληματικής λειτουργίας των νεφρών και του μεταβολισμού των πρωτεινών .Μπορεί να παρατηρηθούν σημάδια εναπόθεσης κρυστάλλων ουρικού οξέος στις αρθρώσεις των ποδιών και των δακτύλων ,ασθένεια που είναι γνωστή και ως αρθρίτιδα ή ποδάγρα ( διαφορετική πάθηση από την κακώς λεγόμενη ποδάγρα , που οφείλεται σε προσβολή απο ακάρεα knemidocoptes ) .

  • Το στερεό σκούρο τμήμα (feces ) που είναι το προιόν προς αποβολή που μένει , μετά την απορρόφηση των θρεπτικών στοιχείων απο τον οργανισμό .Το χρώμα ποικίλει ανάλογα με το είδος της τροφής .

Πουλί που τρέφεται με σπόρους και χορταρικά έχει το τμήμα αυτό σε χρώμα πρασινωπό (όχι λαχανιί ή μπιζελί αλλα πιο σκούρο ) 
 

Πουλί με δίαιτα βασισμένη σε pellets ή πουλί που για κάποιο λόγο τρώει μόνο αυγοτροφή και όχι σπόρους , έχει χρώμα προς το καφέ .
 

Εδώ έχουμε μια κουτσουλιά , με φυσιολογικό χρώμα κεντρικού τμήματος , φυσιολογική ύπαρξη του λευκού στερεού (ουρικό οξύ ) αλλά σε κάποια σημεία διαφανή και σε κάποια άλλα χρωματισμένα υγρά (urine ) . Η ύπαρξη και διάφανων υγρών μας εφησυχάζει οτι μάλλον κάποια σημεία χρωματιστρά μάλλον είναι πιθανότατα από διάβρεξη των ούρων του κεντρικού τμήματος και επηρεασμός τους απο τον χρωματισμό του

 Αν οι τροφές που δίνουμε εμπεριέχουν φυσικές ή συνθετικές χρωστικές ,τότε το στερεό τμήμα feces επηρεάζεται στο χρώμα του .Έτσι μπορεί κάποιος άπειρος είτε να μπερδέψει τη χρωστική με ως ένδειξη αιμορραγίας ή να υπάρχει αιμορραγία σε πουλί που παίρνει χρωστική για να βαφεί ,και να μην γίνει αντιληπτή ! Επίσης μια τροφή πχ φρούτο με αρκετό άμυλο 

αν φαγωθεί σε σημαντική ποσότητα ,μπορεί να επηρεάσει την κουτσουλιά , πχ παροδική εμφάνιση ύποπτης κουτσουλιάς ,η οποία όμως τελικά οφείλεται σε υπερκατανάλωση μπανάνας 
 
Πότε πρέπει να μας ανησυχήσει η όψη μιας κουτσουλιάς ; Σίγουρα κάθε παρέκκλιση από τα παραπάνω συνιστά λόγο για διερεύνηση τυχόν προβλήματος ,ακόμα και αν τα πουλί δείχνουν υγιή .Αν γνωρίζουμε την συνηθισμένη όψη των κουτσουλιών των πουλιών μας και δούμε κάποια στιγμή κάτι διαφορετικό , πρέπει επίσης να έχουμε το νού μας .Η έντονη οσμή είναι κάτι που πρέπει επίσης να μας ανησυχήσει ! Ας δούμε όμως μερικά παραδείγμα προβληματικών κουτσουλιών αναλυτικότερα … 

Εμφανής παρουσία αίματος στα κόπρανα του πουλιού .Αιτία αιμορραγία στα κατώτερα μέρη του εντέρου ή ισχυρή λοίμωξη των νεφρών .Η παρουσία παράλληλα ακανόνιστου σχήματος του κεντρικού στερεού μέρους της κουτσουλιάς ,παραπέμπει πιθανότατα σε πρόβλημα στο έντερο ,αφού λοίμωξη στα νεφρά (μόνο εκεί ) θα έδινε κόκκινο μόνο στα ούρα .Πιθανότατη η ύπαρξη κοκιδίων ή αιμορραγίας λόγω υπαρξης όγκου στο έντερο

 

Κουτσουλιά με σαφείς ενδείξεις αίματος 

 

Κουτσουλιές υπό μορφή διάρροιας ,χωρίς αιμορραγία .Στις δυο φωτογραφίες αριστερά , είναι εμφανής η υπερέκκριση χολής 
( πράσινο χρώμα ) ,κάτι που δείχνει πιθανή λοίμωξη και στο συκώτι του πουλιού

  • Αρκετά υγρά , ίσως μη ανησυχητικά (αφού είναι διαφανή ) ,αν ήταν περιστασιακή και όχι συνεχής η εμφάνιση τους και δεν συνοδευότανε απο εμφανή διάρροια με το σχήμα του στερεου τμήματος feces εντελως ακανόνιστο .Υπαρχει πιθανότατη μικροβιακή ή μυκητισιακη λοίμωξη στα έντερα αλλα και στα νεφρά

 

  • Στις κουτσουλιές που ακολουθούν ,είναι από πουλί που υποσιτίζεται . Αυτό συμβαίνει αν οι κουτσουλιές είναι ελάχιστες ή σε αυτές που έχει κάνει έχουμε σταθερή εικόνα πολύ μικρού στερεού τμήματος

 

Κουτσουλιά κίτρινη , με χαρακτηριστική εικόνα αχώνευτου αμύλου . Πιθανή προσβολή απο καμπυλοβακτήριο .Αγωγή συνήθως με ερυθρομυκίνη .αφου το μικρόβιο αυτό έχει συνήθως ανθεκτικότητα ακόμα και σε ενροφλοξασίνη ( αποτέλεσμα κατάχρησης της στο παρελθόν στα ορνιθοτροφεια ) .Πιθανό επίσης πρόβλημα στο πάγκρεας

Διάρροια με διακριτή την κακή λειτουργία και του συκωτιού ,ή την σοβαρή καταστροφή της λειτουργίας του λόγω κάποιας τοξίκωσης 

Παρουσία χολής στα υγρά της κουτσουλιάς .Πρόβλημα στο συκώτι
 

Κουτσουλιά με χαρακτηριστική βλεννώδη εμφάνιση

Αλλες δυο περιπτώσεις που υποδηλώνουν σαφές πρόβλημα ,είναι

η ύπαρξη ανεμιγμένων αχώνευτων σπόρων στις κουτσουλιές ,ένδειξη προσβολής απο e coli ή μυκητισιακή λοίμωξη (candida ή megabacteria )

η ύπαρξη ενδοπαρασίτων (σκουληκιών ) είτε εμφανής με το μάτι ,είτε με μικροσκόπιο , στα κόπρανα των πουλιών
Πρέπει να τονιστεί ,οτι στην εκδήλωση μιας ασθένειας με συμπτώματα στο γαστρεντερικό των πουλιών ,δεν είναι δεδομένο ότι η αιτία είνα μια .Ίσως συνυπάρχει και άλλη . Συχνή είναι η ύπαρξη δευτερογενών λοιμώξεων ,σε προυπάρχουσα παρασιτική προσβολή κοκίδιων ή σκουληκιών ή και αυξημένου μυκητισιακού φορτίου . ‘Ολα αυτά εξασθενούν το ανοσοποιητικό σταδιακά και κάνουν εύκολη τη δευτερογενή προσβολή από κάποιο μικρόβιο .Κάποια από αυτά πχ τα e coli , αποτελούν σε χαμηλούς πληθυσμούς , μόνιμα ή και προσωρινά εντός των κοπράνων , φυσιολογική πανίδα του εντέρου . Σε συνθήκες εξασθενημένου οργανισμού , μπορούν να γίνουν και παθογόνα ,αν βρουν την ευκαιρία να γιγαντωθούν !

http://www.birdsupplynh.com/vetafarm…rstandings.pdf

Οι φαρμακευτικές ουσίες που χρησιμοποιούνται σε προβλήματα του γαστρεντερικού είναι :

Αντιβιώσεις : Ενροφλοξασίνη (baytril ) , τριμεθοπρίμη-σουλφομεθοξαζολη (bactrimel -septrin ) ,τριμεθοπρίμη -σουφλοχλωρπυριδαζίνη (cosumix plus ) , Γενταμυκίνη ( tabernil gentamycina ) ,αμοξιλινη – κλαβουνικό οξύ (augmentin ) και χλωραμφενικόλη (chloramphenicol a ) όταν τα αντιβιογράμματα ,δείχνουν ανθεκτικότητα σε όλες τις προηγούμενες ,γιατι είναι ουσία με επικίνδυνες παρενέργειες

Κοκκιδιοκτόνα -κοκκιδιοστατικά : toltrazuril (baycox ) , esb 3 ( σουλφαχλωρπυριδαζινη ) ,finicok (σουλφαχλωρπυριδαζινη ) ,checicok (αμπρολιο )

Αντιμυκητισιακά : Nυστατίνη (nystamysin )

Aντιπρωτοζωικα (για τριχομοναδες -giardia ) : Μετρονιδαζόλη (flagyl ) ,διμετρονιδαζόλη (chevicol )

Aνθελμινθικα : Λεβαμιζόλη (teniazine ,wormidel ) , Φενμπενταζολη (ascapilla )
Aλλες ασθένειες προέρχονται απο ιογενείς προσβολές , όπως :

Η Ευλογιά Καναρινιών

  • Το

PBFD

Η Νόσος διάτασης προλοβού – pdd

Επίσης μπορεί να έχουμε και δερματικά προβήματα όπως :

η ποδοδερματίτιδα (bumblefoot ) http://www.cockatiels.org/reading-ro…-your-bird.htm

 (ήπια μορφη της … ) με αιτίες την υποβιταμίνωση σε βιτ Α και βακτηριακέςλοιμώξεις σε αμυχές του πέλματος των πουλιών απο μολυσμένες πατήθρες . Επιβάλλεται η χρήση πατήθρων απο σχοινί ιστιοπλοίας , η αγωγή με αντιβιοτική αλοιφή ( σε σοβαρές περιπτώσει προχωρημένης νόσου και εσωτερική λήψη αντιβίωσης ) και ενίσχυση με βιταμίνη Α είτε ως συμπλήρωμα ,είτε μόνιμα με εισαγωγή φυσικών πηγώ της στο διαιτολόγιο

η προσβολή απο το εξωπαράσιτο Dermanyssus gallinae 

ή αλλιως κόκκινη ψείρα που αντιμετωπίζεται με χρήση ισχυρών παρασιτοκτόνων στο ΄χωρο εκτροφής ,απουσία των πουλιών και ψεκασμός των πουλιών με σκευάσματα πυρεθροειδών ή τοπικά με προσεκτική χρήση ενός στιγμιαίου ψεκασμού με σκευάσματα περιέχοντα την ουσία fipronil ( frontline , effipro )

Συχνο πρόβλημα σε διασταυρώσεις πουλιών με μαλακό buff φτερωμα ,είναι οι κύστες

Κύστες ( Feather Lumps )Ως επίλογο θα ήθελα να πω τα εξής : Στο άρθρο αυτό έγινε μια προσπάθεια να συγκεντροθούνε τα πιο γνωστά προβλήματα υγείας των πουλιών , σαν εργαλείο αναγνώρισης υποψίας ασθένειας και έγκαιρης αντίδρασης . Είναι σημαντικό , για να την προλάβουμε πριν αποβεί μοιραία για τη ζωή τους ! Η άμεση ενημέρωση όσων παρατηρήσαμε ,στον πτηνιατρο , είναι η πιο ενδεδειγμένη κίνηση ,εκτός αν το πρόβλημα είναι συγκεκριμένο και αντιμετωπίσμο με σαφή τρόπο πχ σε περίπτωση ακαρίασης των ποδιών .Όλοι γνωρΊζουμε τις οικονομικές δυσχέρειες της εποχής !Όμως όταν αναλαμβάνουμε την ευθύνη της ζωής ενός κτίσματος του Δημιουργού με Ψυχή ζώσα ,πρέπει να κάνουμε το μέγιστο που μπορούμε .Εύχομαι και οι γιατροί να βοηθήσουν σε αυτό ….. Χρόνια προσπαθώ να πείσω στο να μην μεταχειριζόμαστε τα πουλιά μας ως πειραματόζωα και τάσσομαι ξεκάθαρα εναντίον της προληπτικής χρήσης φαρμάκων .Εύχομαι αυτό που έχετε μπροστά σας ,αντί να τύχει καλής χρήσης ,να μην έχει συμμετοχή στο λάθος αυτό … Ότι διαβάσατε είιναι απλά συγκεντρωμένες πληροφορίες και εμπειρίες από ένα άτομο ,που δεν έχει καμμία επιστημονική κατάρτιση στις ασθένειες των πτηνών , οπότε δεν αποτελεί πτηνιατρική εγκυρη συμβουλή και σε καμμία περίπτωση δεν μπορεί να εκληφθεί έτσι !